FPPL 2021 Seminarium XVII J. Lacana - Odwrotna strona psychoanalizy


CZYTANIE XVII SEMINARIUM J. LACANA
„ODWROTNA STRONA PSYCHOANALIZY”
L’envers de la psychanalyse
STYCZEŃ 2022 – CZERWIEC 2022

Na początku roku 2022, po zakończeniu pracy nad Seminarium XI, rozpoczniemy lekturę kolejnego cyklu wykładów J. Lacana. Będzie to Seminarium XVII, zatytułowane „Odwrotna strona psychoanalizy” („L’envers de la psychanalyse”), które Lacan wygłosił w latach 1969-1970.

Decydujemy się na pracę nad tym seminarium ze względu na ważny moment, jaki zaznacza się w nauczaniu Lacana, a jest nim nadanie centralnego miejsca kwestii rozkoszy (z fr. jouissance).

Nie bez znaczenia jest też fakt, że nowe opracowanie tego problemu powstało w bezpośrednim następstwie przewrotu majowego ’68.

Wprowadzając pojęcie dyskursów, na bazie 4 elementów (S1, S2, a, $), Lacan konstruuje cztery typy więzi społecznych, i tym samy wychodzi poza ograniczony krąg indywidualnego leczenia i mierzy się z kwestią zbiorowości. Polityczny oddźwięk seminarium i pytanie o polityczność psychoanalizy nabiera nowej wagi. Co więcej, wraz z wprowadzeniem pojęcia „pola lacanowskiego” – które figuruje w nazwie naszej międzynarodowej organizacji – całe pytanie o zakres języka, w sposób bardziej ukryty, jak zauważa Colette Soler, zostaje postawione na nowo. Bowiem stosunek między rozkoszą a znaczącym zostaje tu naświetlony w nowej perspektywie – nie chodzi już o relację zakazu i transgresji, ale o użytek z rozkoszy płynący z samej struktury mówienia.

Poprzez umieszczanie wspomnianych pojęć (S1, S2, a, $) w precyzyjnie określonych pozycjach (prawdy, agensa, adresata i produktu), Lacan uzyskuje jako wyjściowy dyskurs mistrza, dalej dyskurs uniwersytecki, następnie histeryczny, a wreszcie dyskurs analityczny. Zajęcia będą zatem okazją do przestudiowania tych form społecznej więzi, co może zaciekawić także osoby, które na co dzień interesują się socjologią, polityką, i kulturą. Lacan dokonuje szerokiego i szczegółowego opracowania wspomnianych dyskursów – interpretuje na nowo figurę pana i niewolnika; demonstruje, jakie implikacje niesie zmiana miejsc poszczególnych elementów oraz jakie są charakterystyczne aspekty i konsekwencje każdego z tych konstruktów. Powraca także do analizy struktury histerycznej, aby naświetlić relację między rozkoszą a pragnieniem nieusatysfakcjonowanego pragnienia, a także aby ukazać histeryczkę jako tę, która wytwarza mężczyznę (fait l’homme) lub mistrza, którego jednocześnie przypiera do muru, aby wytworzył wiedzę.

Na końcu Lacan proponuje też nieoczekiwane ujęcie wstydu – jakże żywego, klinicznego afektu – któremu psychoanaliza zwraca jego należyte, zatajone we współczesności miejsce, właśnie po to, aby umożliwić podmiotowi inne ustosunkowanie się wobec rozkoszy.

Na marginesie warto dodać, że Lacan rozwijał swoją teorię i dla jej znajomości konieczne jest studiowanie jego późniejszych seminariów oraz odnoszenie ich tez do tych, które formułował wcześniej.

Zapewniamy dostęp do tekstu w tłumaczeniu na język polski, które zostanie stworzone dzięki pracy kartelu FPPL. Jedne zajęcia obejmą średnio pół rozdziału, czyli wykładu seminarium.

DATY ZAJĘĆ

  • Dokładną datę rozpoczęcia zajęć czytania i omawiania seminarium XVII podamy w styczniu 2022.

GODZINA

  • Zajęcia będą się odbywać co dwa tygodnie w poniedziałki o godzinach 20:30 – 22:30

CENA

  • Pojedyncze zajęcia (2 godziny): 50 zł; studenci: 40 zł
  • Dla członków FPPL wstęp wolny

Prosimy o dokonywanie przelewów na konto FPPL: 79 1140 2004 0000 3902 7553 8931

Tytuł przelewu: SEMINARIUM XVII (+ liczba zajęć)
Potwierdzenia wpłat prosimy wysyłać na adres:
szymanska.joannaaaa@gmail.com

MIEJSCE ZAJĘĆ

  • On-line: umożliwiamy udział w zajęciach przez platformę Zoom, link u koordynatorki zajęć: szymanska.joannaaaa@gmail.com

Koordynatorka kursu: Joanna Szymańska
Więcej informacji: szymanska.joannaaaa@gmail.com

Plan zajęć FPPL