FPPL 2021 Seminarium XVII J. Lacana - Odwrotna strona psychoanalizy


CZYTANIE XVII SEMINARIUM J. LACANA
„ODWROTNA STRONA PSYCHOANALIZY”
L’envers de la psychanalyse
MAJ 2022 – 2023

W roku 2022, po zakończeniu pracy nad Seminarium XI, rozpoczniemy lekturę kolejnego cyklu wykładów J. Lacana. Będzie to Seminarium XVII, zatytułowane „Odwrotna strona psychoanalizy” („L’envers de la psychanalyse”), które Lacan wygłosił w latach 1969-1970.

Decydujemy się na pracę nad tym seminarium ze względu na ważny moment, jaki zaznacza się w nauczaniu Lacana, a jest nim nadanie centralnego miejsca kwestii rozkoszy (z fr. jouissance).

Nie bez znaczenia jest też fakt, że nowe opracowanie tego problemu powstało w bezpośrednim następstwie przewrotu majowego ’68.

Wprowadzając pojęcie dyskursów, na bazie 4 elementów (S1, S2, a, $), Lacan konstruuje cztery typy więzi społecznych, i tym samy wychodzi poza ograniczony krąg indywidualnego leczenia i mierzy się z kwestią zbiorowości. Polityczny oddźwięk seminarium i pytanie o polityczność psychoanalizy nabiera nowej wagi. Co więcej, wraz z wprowadzeniem pojęcia „pola lacanowskiego” – które figuruje w nazwie naszej międzynarodowej organizacji – całe pytanie o zakres języka, w sposób bardziej ukryty, jak zauważa Colette Soler, zostaje postawione na nowo. Bowiem stosunek między rozkoszą a znaczącym zostaje tu naświetlony w nowej perspektywie – nie chodzi już o relację zakazu i transgresji, ale o użytek z rozkoszy płynący z samej struktury mówienia.

Poprzez umieszczanie wspomnianych pojęć (S1, S2, a, $) w precyzyjnie określonych pozycjach (prawdy, agensa, adresata i produktu), Lacan uzyskuje jako wyjściowy dyskurs mistrza, dalej dyskurs uniwersytecki, następnie histeryczny, a wreszcie dyskurs analityczny. Zajęcia będą zatem okazją do przestudiowania tych form społecznej więzi, co może zaciekawić także osoby, które na co dzień interesują się socjologią, polityką, i kulturą. Lacan dokonuje szerokiego i szczegółowego opracowania wspomnianych dyskursów – interpretuje na nowo figurę pana i niewolnika; demonstruje, jakie implikacje niesie zmiana miejsc poszczególnych elementów oraz jakie są charakterystyczne aspekty i konsekwencje każdego z tych konstruktów. Powraca także do analizy struktury histerycznej, aby naświetlić relację między rozkoszą a pragnieniem nieusatysfakcjonowanego pragnienia, a także aby ukazać histeryczkę jako tę, która wytwarza mężczyznę (fait l’homme) lub mistrza, którego jednocześnie przypiera do muru, aby wytworzył wiedzę.

Na końcu Lacan proponuje też nieoczekiwane ujęcie wstydu – jakże żywego, klinicznego afektu – któremu psychoanaliza zwraca jego należyte, zatajone we współczesności miejsce, właśnie po to, aby umożliwić podmiotowi inne ustosunkowanie się wobec rozkoszy.

Na marginesie warto dodać, że Lacan rozwijał swoją teorię i dla jej znajomości konieczne jest studiowanie jego późniejszych seminariów oraz odnoszenie ich tez do tych, które formułował wcześniej.

Zapewniamy dostęp do tekstu w tłumaczeniu na język polski, które zostanie stworzone dzięki pracy kartelu FPPL. Jedne zajęcia obejmą średnio pół rozdziału, czyli wykładu seminarium.

DATY ZAJĘĆ

Od 9 maja będziemy spotykać się co dwa tygodnie

  • Pierwsze spotkanie: 9.05 godz. 20:30, prowadzący Sara Rodowicz – Ślusarczyk i Marcin Klaus – Wprowadzenie.
  • Drugie spotkanie: 23.05 godz. 20:30, Joanna Szymańska i Magdalena Świętanowska – 1-sza połowa 1-szego rozdziału.
  • Trzecie spotkanie: 06.06 godz. 20:30, Bartosz Pokorski i Anna Grudzien – 2-ga połowa 1-szego rozdziału.
  • Czwarte spotkanie: 20.06 godz. 20:30, Marek Adamiec – Analitycon*

GODZINA

  • Zajęcia będą się odbywać co dwa tygodnie w poniedziałki o godzinach 20:30 – 22:30

CENA

  • Pojedyncze zajęcia (2 godziny): 30 zł; studenci: 20 zł
  • Dla członków FPPL wstęp wolny

Prosimy o dokonywanie przelewów na konto FPPL: 79 1140 2004 0000 3902 7553 8931

Tytuł przelewu: SEMINARIUM XVII (+ liczba zajęć)
Potwierdzenia wpłat prosimy wysyłać na adres:
szymanska.joannaaaa@gmail.com

MIEJSCE ZAJĘĆ

  • On-line: umożliwiamy udział w zajęciach przez platformę Zoom, link u koordynatorki zajęć: szymanska.joannaaaa@gmail.com

Koordynatorka kursu: Joanna Szymańska
Więcej informacji: szymanska.joannaaaa@gmail.com

Plan zajęć FPPL